መርፃእ ምንዳብ (ካታሊሳቶር)

ብዙሕ መኪናታት ብመርፃእ ምንዳብ ተሳሒቡ እዮም፣ እዚ ንምንዳብ ዝበለሕ ንዕቀት ንምውሳድ እና ንምጽዳቕ ዝሓግዝ፣ እቲ ዝኾነ ዕምባብ ከይ እና ኣዲም (ኤክስሃስት) እቲ ዝኸውን ጋዝ ንቅድሚ ኣውጽእ ይጽዳእ።

ኣብ ትራፊክ ፈተና ሕቶ ኣሎ፦ “እቲ ኣዲም መኪና እንታይ ይግባእ?” መልሲ፦ እቲ ናይ ጋዝ ምስክር ኣብ ውሽጢ መኪና ንምንዳይ ይከልከል።

እቲ መርፃእ ምንዳብ ንናይ ኣዲም ዝወጽእ ጋዝ ይጽዳእ ወይ ይነካ፣ ብምትንክን ናይ እንተ ዝኸውን ናይ ኣንድነት ኦክሳይድ ኮርቦን ጋዝ ናብ ናይ እንተ ዝበለሐ ዝምርቅ እንተ ኾይኑ ናብ ዝተነጻ ኣይስድ ይቀይር። እቲ ሕይወታዊ እንተ ኾይኑ ሃይድሮጅን ይቀይር ናብ ማይ እንተ ኾይኑ፣ ብእቲ ናይ መርፃእ ምንዳብ (ካታሊሳቶር) ናይ ክፍሊ ክፍሊ ንዕቀት እዩ ዝተገበረ።

እቲ መርፃእ ምንዳብ እንተ ዝኸውን ብትክክል ኣብ ናይ 400 ናብ 600 ዲግሪ ሲልሲየስ ይሰርሕ። እቲ መኪና እትክፈት እንተ ኾይንካ፣ እቲ ሞተር ብትክክል ኣይውሃብን እና እቲ መርፃእ ምንዳብ ደስታ እንተ ኾይኑ፣ ኣይትጽዳን እንተኾይኑ። ስለዚ እቲ መኪና እትክፈት እንተ ኾይንካ፣ ብትክክል ናብ መንገዲ ንኽትነክር ኣይትጽበይን፣ እቲ ሞተር ንምዕራፍ ይድምቕ።

እቲ መርፃእ ምንዳብ ብጣዕሚ ጠቓሚ እዩ ኣብ መኪና፣ እቲ ኣካባቢ ንምንከላከል እና ንምቕናይ ዝተሳተፈ። እቲ ንጋዝ ናብ 80% ናብ 95% እንተኾይኑ ይጽዳእ፣ እቲ ሓይሊ ንዕቀት ናይ ኣዲም ይጥል።

እቲ ናይ መርፃእ ምንዳብ ድምብ ብዝተወሰነ ናብ 800 ናብ 900 ዲግሪ ሲልሲየስ ይድምቕ፣ እቲ ብርቱዕ ሙቀት እዩ። ስለዚ ኣይግባእን ንክትቆም ኣብ ዝተረዳ መሬት ወይ ኣብ ጸምባል ቦታታት፣ እቲ ሙቀት ንምኽንያት እና እቲ መኪና ንውሽጢ ክተበልክ ይኽእል።

እቲ እዋን ኣብ ናይ ጋራጅ ብመኪና ትቆም እንተ ኾይንካ እና እቲ ሞተር ይሰርሕ፣ እቲ ናይ ኣዲም ናይ ኦክሳይድ ኮርቦን እቲ ዝወጽእ ጋዝ ክእደ ልቢ ክኸውን ይኽእል። እንተ ኣብ ጀርባ እቲ መኪና ክትኣካይድ እንተ ትኾን እና እቲ መንበር ክትፈት፣ እቲ ጋዝ ክተስርቅ ናብ ውሽጢ መኪና ይኽእል። እቲ መስኮት ኣግፍካ እና እቲ እንታይ ናይ አየር ምቅላስ ተንክር ንኽትሓስር።

እቲ ናይ ኣዲም መኪና ይፍጠር እንተ ዝኾነ ናይ ኦክሳይድ ናይ ናይትሮጅን ጋዝ፣ እዚ ንኣብ ደኣትን ኣብ ባሕሪን ኣሲድ ይፈጥር። ንምንክላከል ኣካባቢ ተሳሒባ መኪና ዝሓበረ መርፃእ ምንዳብ ንምንከላከል፣ እቲ ናይ ኣዲም ጋዝ ንምቕናይ፣ እቲ ንነበር ዝተወሰነ ፍጥነት ብትክክል ንምድላው ይምህር። እዚ ኣብ ምድላው ናይ ግያር ወይ ብትክክል ኣብ ከፍታ ዝምልከት እዩ።

ብጣዕሚ ጠቓሚ እዩ እቲ መርፃእ ምንዳብ እንተ ብዙሕ ብረዶ እና እቲ እንታይ መሳርሒ ሞተር ትጥቀም፣ እቲ ሙቀት ክድምቕ ይግባእ፣ እቲ መርፃእ ምንዳብ ንምቕናይ ጋዝ ብትክክል ይሰርሕ።

እቲ ብዙሕ መዕቀቦም ኣብ መንገዲ ኣብ ሰሜን ስዊድን ኣብ ዝበዝሐ ብረዶ ከተማታት፣ ብምምዕዳብ ናይ ኤሌክትሪክ ንመኪና ተሳሒቡ እዮም።

እዚ እትሕትት እቲ ኤሌክትሪክ ንሞተር ንምምዕዳብ ይምህር፣ እቲ ኣብ ብዙሕ ብረዶ ክህብ እና እቲ መኪና ይንዳይ ይጽዓን።