ርሕቀት ምላሽ (Reaction Distance) እንታይ እዩ?

ርሕቀት ምላሽ፡ እቲ መኪና ካብቲ ንሓደጋ ምግንዛብካ ክሳብ ምጅማር ንስኻ ምጉዳል ፍጥነትን ፍሬን ምሓዝን እተጕድዖ ርሕቀት እዩ። ርሕቀት ምላሽ ድማ ብፍጥነት እታ መኪና ይጽሎ፡ ምኽንያቱ እታ መኪና ፍጥነት ዝለዓለ ብዝኾነ መጠን፡ ዝዓበየ ርሕቀት ተጕድዕ።

ኣብነት ንእኡ፡

ፍጥነት ክልተ ግዜ ዝለዓለ = ርሕቀት ምላሽ ክልተ ግዜ ዝነውሐ።

ፍጥነት ሰለስተ ግዜ ዝለዓለ = ርሕቀት ምላሽ ሰለስተ ግዜ ዝነውሐ።

ፍጥነት ሓሙሽተ ግዜ ዝለዓለ = ርሕቀት ምላሽ ሓሙሽተ ግዜ ዝነውሐ።

ብዛዕባ ንውሓት ርሕቀት ምላሽ እምበር ብዛዕባ ግዜ ምላሽ ኣይኮናን ንዛረብ ዘለና፡ ምእንቲ ሓንሳብ ከይጠፍኣካ።

ርሕቀት ደው ምባል (Stopping Distance) እንታይ እዩ?

እዚ ድማ እቲ ምሉእ ርሕቀት እዩ፡ ካብቲ ንሓደጋ ምግንዛብካ ክሳብ እታ መኪና ብፍጹም ደው እትብለሉ ግዜ።

ግዜ ምላሽ ብኩነታት እቲ መራሒ ይጽሎ፡

እቲ መራሒ ኣብ መንጎ ብዙሕ ተግባራት ክመርጽ ክግደድ ከሎ ብሕማቕ ይጽሎ። ከምኡውን ግዜ ምላሽ ብኩነታት እቲ መራሒ ይጽሎ። ንኣብነት፡ ኣልኮል ወይ ሓሽሽ እንተ ወሲዱ፡ ወይ ደኺሙን ተበታቲኑን እንተ ኾይኑ፡ ወይ ካልእ ሕማቕ ነገራት።

ግዜ ምላሽ ኣብቶም ልምድ ዘለዎም መራሕቲ ሓጺር ይኸውን። ምኽንያቱ እቲ መራሒ ኩሉ ግዜ ንምግባር ድሉው እዩ፡ ነቲ ክመጽእ ዝኽእል ሓደጋታት ድማ ኣብ ግምት የእቱ።

ከምኡውን ግዜ ምላሽ ፍጥነት ብምውሳኽ ከም ዘይቕየር ክትፈልጥ ኣለካ (**ግዜ ኣይቕየርን**)** ንቡር ግዜ ምላሽ ንቡር መራሒ** **ሓደ ሰከንድ ኣስታት እዩ።**

እታ መኪና ኣብ ሓደ ሰከንድ ክንደይ ትጕድዕ?

ብፍሉይ ፍጥነት ክትዝውር ከለኻ፡ እታ መኪና እውን ፍሉይ ርሕቐት ትጕድዕ። እታ መኪናኻ ኣብ ሓደ ሰከንድ ክንደይ ከም እትጕድዕ ንምሕሳብ፡ ነዚ ዝስዕብ ኣገባብ ተኸተል፡

ነቲ ዜሮ ካብ ፍጥነት ኣልግሶ፡ ነቲ ቁጽሪ ድማ ብቐዋሚ ቁጽሪ 3 ኣባዝሖ። እቲ ውጽኢት ድማ ንነፍሲ ወከፍ ሰከንድ እዩ።

ገለ ስሌታት ንርሕቀት እታ መኪና ኣብ ሓደ ሰከንድ እትጕድዖ፡

እቲ ርሕቀት እታ መኪና ብፍጥነት 50 ኪ.ሜ. ኣብ ሰዓት እትጕድዖ፡ ስሌት፡ 5 ብ 3 ኣባዝሖ፡ 15 ሜትሮ ኣብ ሓደ ሰከንድ ኣስታት እዩ።

እቲ ርሕቀት እታ መኪና ብፍጥነት 60 ኪ.ሜ. ኣብ ሰዓት እትጕድዖ፡

ስሌት፡ 6 ብ 3 ኣባዝሖ፡ 18 ሜትሮ ኣብ ሓደ ሰከንድ ኣስታት እዩ።

እቲ ርሕቀት እታ መኪና ብፍጥነት 70 ኪ.ሜ. ኣብ ሰዓት እትጕድዖ፡

ስሌት፡ 7 ብ 3 ኣባዝሖ፡ 21 ሜትሮ ኣብ ሓደ ሰከንድ ኣስታት እዩ።

እቲ ርሕቀት እታ መኪና ብፍጥነት 80 ኪ.ሜ. ኣብ ሰዓት እትጕድዖ፡

ስሌት፡ 8 ብ 3 ኣባዝሖ፡ 24 ሜትሮ ኣብ ሓደ ሰከንድ ኣስታት እዩ።

እቲ ርሕቀት እታ መኪና ብፍጥነት 90 ኪ.ሜ. ኣብ ሰዓት እትጕድዖ፡

ስሌት፡ 9 ብ 3 ኣባዝሖ፡ 27 ሜትሮ ኣብ ሓደ ሰከንድ ኣስታት እዩ።

እቲ ርሕቀት እታ መኪና ብፍጥነት 100 ኪ.ሜ. ኣብ ሰዓት እትጕድዖ፡

ስሌት፡ 10 ብ 3 ኣባዝሖ፡ 30 ሜትሮ ኣብ ሓደ ሰከንድ ኣስታት እዩ።

እቲ ርሕቀት እታ መኪና ብፍጥነት 110 ኪ.ሜ. ኣብ ሰዓት እትጕድዖ፡

ስሌት፡ 11 ብ 3 ኣባዝሖ፡ 33 ሜትሮ ኣብ ሓደ ሰከንድ ኣስታት እዩ።

እቲ ርሕቀት እታ መኪና ብፍጥነት 120 ኪ.ሜ. ኣብ ሰዓት እትጕድዖ፡

ስሌት፡ 12 ብ 3 ኣባዝሖ፡ 36 ሜትሮ ኣብ ሓደ ሰከንድ ኣስታት እዩ።

እቲ ዝመጽእ ርሕቐት፡ ርሕቀት ምላሽ ንቡር ኩነታት ዘለዎ መራሒ እዩ፡ ብመሰረት እቲ መራሒ ኣብ ውሽጢ ሓደ ሰከንድ ብቕኑዕ ዝሰርሕን ፍሬን ዝሕዝን።

ኣብ ሓደ ሰከንድ መኪናኻ ክንደይ ከም እትጕድዕ እንተ ተሓቲትካ፡ ነቲ ኣብ ላዕሊ ዘሎ ኣገባብ ስሌት ትጥቀም። እቲ ሕቶ ኣብ ዝተወሰነ ቁጽሪ ሰከንዳት ክንደይ ከም እትጕድዕ እንተ ኾይኑ ድማ፡ ነቲ ውጽኢት ናይቲ ኣብ ላዕሊ ዘሎ ስሌት ብቁጽሪ እቲ ሰከንዳት ከተባዝሖ ኣለካ።

ስሌት ርሕቀት ፍሬን ምሓዝ (Braking Distance)

ስሌት ርሕቀት ፍሬን ምሓዝ ቀሊልን ምቹእን እዩ። ነዚ ዝስዕብ ኣገባብ ክትስዕብ ጥራይ ኣለካ፡ ርሕቀት ፍሬን ምሓዝ ንምሕሳብ፡ ነቲ ዜሮ ካብ ፍጥነት ኣልግሶ፡ ነቲ ቁጽሪ ድማ ብርእሱ ኣባዝሖ።

ድሕሪኡ ነቲ ውጽኢት ብቐዋሚ ቁጽሪ 0.4 ኣባዝሖ። ርሕቀት ፍሬን ምሓዝ ድማ ብግምት ይርከብ።

ገለ ስሌታት ንርሕቀት ፍሬን ምሓዝ፡

ርሕቀት ፍሬን ምሓዝ ብፍጥነት 50 ኪ.ሜ. ኣብ ሰዓት፡ ስሌት፡ 5 ብ 5 ኣባዝሖ 25፡ 25 ብ 0.4 ኣባዝሖ 10 ሜትሮ ኣስታት እዩ።

ርሕቀት ፍሬን ምሓዝ ብፍጥነት 60 ኪ.ሜ. ኣብ ሰዓት፡

ስሌት፡ 6 ብ 6 ኣባዝሖ 36፡ 36 ብ 0.4 ኣባዝሖ 14.4 ሜትሮ ኣስታት እዩ።

ርሕቀት ፍሬን ምሓዝ ብፍጥነት 70 ኪ.ሜ. ኣብ ሰዓት፡

ስሌት፡ 7 ብ 7 ኣባዝሖ 49፡ 49 ብ 0.4 ኣባዝሖ 19.6 ሜትሮ ኣስታት እዩ።

ርሕቀት ፍሬን ምሓዝ ብፍጥነት 80 ኪ.ሜ. ኣብ ሰዓት፡

ስሌት፡ 8 ብ 8 ኣባዝሖ 64፡ 64 ብ 0.4 ኣባዝሖ 25.6 ሜትሮ ኣስታት እዩ።

ርሕቀት ፍሬን ምሓዝ ብፍጥነት 90 ኪ.ሜ. ኣብ ሰዓት፡

ስሌት፡ 9 ብ 9 ኣባዝሖ 81፡ 81 ብ 0.4 ኣባዝሖ 32.4 ሜትሮ ኣስታት እዩ።

ርሕቀት ፍሬን ምሓዝ ብፍጥነት 100 ኪ.ሜ. ኣብ ሰዓት፡

ስሌት፡ 10 ብ 10 ኣባዝሖ 100፡ 100 ብ 0.4 ኣባዝሖ 40 ሜትሮ ኣስታት እዩ።

ርሕቀት ፍሬን ምሓዝ ብፍጥነት 110 ኪ.ሜ. ኣብ ሰዓት፡

ስሌት፡ 11 ብ 11 ኣባዝሖ 121፡ 121 ብ 0.4 ኣባዝሖ 48.4 ሜትሮ ኣስታት እዩ።

ርሕቀት ፍሬን ምሓዝ ብፍጥነት 120 ኪ.ሜ. ኣብ ሰዓት፡

ስሌት፡ 12 ብ 12 ኣባዝሖ 144፡ 144 ብ 0.4 ኣባዝሖ 57.6 ሜትሮ ኣስታት እዩ።

ናብ ስሌት ርሕቀት ደው ምባል ንመጽእ። ኣብዚ ድማ ርሕቀት ምላሽ + ርሕቀት ፍሬን ምሓዝ ክንጥቀም ኣለና።

ርሕቀት ምሉእ ደው ምባል ኣብ ግዜ ፍሬን ምሓዝ፡

ርሕቀት ምሉእ ደው ምባል ኣብ ግዜ ፍሬን ምሓዝ ብቕኑዕ ክትሰርሕ ክትደሊ ከለኻ፡ ንኣብነት መንገዲ ደረቕ ምዃኑ፡ ጽቡቕ ጎማታት ከም ዘለኻን ቅልጡፍን ቅኑዕን ምላሽ ከም ዘለካን ብምሕሳብ፡ ነዚ ዝስዕብ ኣገባብ ስሌት ክትስዕብ ኣለካ።

ርሕቀት ምሉእ ደው ምባል ኣብ ግዜ ፍሬን ምሓዝ ብፍጥነት 50 ኪ.ሜ. ኣብ ሰዓት፡ ርሕቀት ምላሽ 15 ሜትሮ + ርሕቀት ፍሬን ምሓዝ 10 ሜትሮ 25 ሜትሮ ርሕቀት ደው ምባል ኣስታት እዩ።

ርሕቀት ምሉእ ደው ምባል ኣብ ግዜ ፍሬን ምሓዝ ብፍጥነት 60 ኪ.ሜ. ኣብ ሰዓት፡ ርሕቀት ምላሽ 18 ሜትሮ + ርሕቀት ፍሬን ምሓዝ 14.4 ሜትሮ 32.4 ሜትሮ ርሕቀት ደው ምባል ኣስታት እዩ።

ርሕቀት ምሉእ ደው ምባል ኣብ ግዜ ፍሬን ምሓዝ ብፍጥነት 70 ኪ.ሜ. ኣብ ሰዓት፡ ርሕቀት ምላሽ 21 ሜትሮ + ርሕቀት ፍሬን ምሓዝ 19.6 ሜትሮ 40.6 ሜትሮ ርሕቀት ደው ምባል ኣስታት እዩ።

ርሕቀት ምሉእ ደው ምባል ኣብ ግዜ ፍሬን ምሓዝ ብፍጥነት 80 ኪ.ሜ. ኣብ ሰዓት፡ ርሕቀት ምላሽ 24 ሜትሮ + ርሕቀት ፍሬን ምሓዝ 25.6 ሜትሮ 49.6 ሜትሮ ርሕቀት ደው ምባል ኣስታት እዩ።

ርሕቀት ምሉእ ደው ምባል ኣብ ግዜ ፍሬን ምሓዝ ብፍጥነት 90 ኪ.ሜ. ኣብ ሰዓት፡ ርሕቀት ምላሽ 27 ሜትሮ + ርሕቀት ፍሬን ምሓዝ 32.4 ሜትሮ 59.4 ሜትሮ ርሕቀት ደው ምባል ኣስታት እዩ።

ርሕቀት ምሉእ ደው ምባል ኣብ ግዜ ፍሬን ምሓዝ ብፍጥነት 100 ኪ.ሜ. ኣብ ሰዓት፡ ርሕቀት ምላሽ 30 ሜትሮ + ርሕቀት ፍሬን ምሓዝ 40 ሜትሮ 70 ሜትሮ ርሕቀት ደው ምባል ኣስታት እዩ።

****

**ርሕቀት ምሉእ ደው ምባል ኣብ ግዜ ፍሬን ምሓዝ ብፍጥነት **110 ኪ.ሜ. ኣብ ሰዓት፡ ርሕቀት ምላሽ 33 ሜትሮ + ርሕቀት ፍሬን ምሓዝ 48.4 ሜትሮ 81.4 ሜትሮ ርሕቀት ደው ምባል ኣስታት እዩ።

ርሕቀት ምሉእ ደው ምባል ኣብ ግዜ ፍሬን ምሓዝ ብፍጥነት 120 ኪ.ሜ. ኣብ ሰዓት፡ ርሕቀት ምላሽ 36 ሜትሮ + ርሕቀት ፍሬን ምሓዝ 57.6 ሜትሮ 93.6 ሜትሮ ርሕቀት ደው ምባል ኣስታት እዩ።

ኣብነት ንርሕቀት ምላሽ፡ ፍሬን ምሓዝን ደው ምባልን፡

ኩለን እዘን ዝተጠቕሳ ቁጽርታትን ስሌታትን ግምታዊ ቁጽርታት እዩ። ምኽንያቱ ንስሌታት ርግጽ ዝኾነ ሕጊ የልቦን። ብፍሉይ ድማ ዝተፈላለየ ቁጽሪታት ኣለዉ፡ ንስሌታት ዝጥቀሙ። እቲ ቁጽሪታት ድማ ብንእሽቶ ፍልልይ ክውስኽ ወይ ክጎድል ይኽእል፡ ከከምቲ ብነፍሲ ወከፍ ምንጪ ንመጽናዕቲ ዝጥቀመሉ ቁጽሪታት።

ረብሓ ግዜ ኣብ ግዜ ምዝዋር (Time Gain)

ሓበሬታ ብቐሊሉ ንኽበጽሓኩም፡ ኣብ መንጎ ክልተ ዝተፈላለየ ፍጥነት ክነጻጽር እየ። ንሓደ መራሒ ብፍጥነት 70 ኪ.ሜ. ኣብ ሰዓት ዝዝውርን፡ ንሓደ ካልእ መራሒ ብፍጥነት 90 ኪ.ሜ. ኣብ ሰዓት ዝዝውርን ንሕሰብ። ነፍሲ ወከፍ መራሒ ንሓደ ማይል ኣብ ግዜ ምዝዋር ክንደይ ግዜ የድልዮ?

ብቐሊሉ፡ ነታ ሰዓት፡ ንሳ ድማ 60 ደቒቕ፡ ብፍጥነት ብዘይ ዜሮ ንመቕስማ።

 
• ቀዳማይ መራሒ፡ ብፍጥነት 70 ኪ.ሜ. ኣብ ሰዓት ይዝውር። 60 ደቒቕ ብፍጥነት ብዘይ ዜሮ ንመቕስም። ማለት 60 ደቒቕ ብ 7 ንመቕስም። 8.5 ደቒቕ የድልዮ፡ ነቲ መራሒ ብፍጥነት 70 ኪ.ሜ. ኣብ ሰዓት ዝዝውር፡ ሓደ ማይል ንምጕዳዕ።
 
• ካልኣይ መራሒ፡ ብፍጥነት 90 ኪ.ሜ. ኣብ ሰዓት ይዝውር። 60 ደቒቕ ብፍጥነት ብዘይ ዜሮ ንመቕስም። ማለት 60 ደቒቕ ብ 9 ንመቕስም። 6.6 ደቒቕ የድልዮ፡ ነቲ መራሒ ብፍጥነት 90 ኪ.ሜ. ኣብ ሰዓት ዝዝውር፡ ሓደ ማይል ንምጕዳዕ።

ኣብዚ ድማ ነቲ ግዜ ፍልልይ ወይ ረብሓ ግዜ ኣብ መንጎ እቲ ብፍጥነት 70 ኪ.ሜ. ኣብ ሰዓት ዝዝውር መራሒ፡ ንእቲ ብፍጥነት 90 ኪ.ሜ. ኣብ ሰዓት ዝዝውር መራሒ፡ ኽልተ ደቒቕ ኣስታት ኣብ ጥቕሚ እቲ ካልኣይ መራሒ ንርእይ።

ካልእ ስሌት ንረብሓ ግዜ ኣብ መንጎ ክልተ ዝተፈላለየ ፍጥነት፡ ነቲ ፍልልይ ድማ ንርአ፡

 
• ቀዳማይ መራሒ፡ ብፍጥነት 40 ኪ.ሜ. ኣብ ሰዓት ይዝውር።
 
• ካልኣይ መራሒ፡ ብፍጥነት 60 ኪ.ሜ. ኣብ ሰዓት ይዝውር።

ስሌት ንቀዳማይ መራሒ፡ ነታ ሰዓት፡ ማለት 60 ደቒቕ፡ ብፍጥነት ብዘይ ዜሮ ንመቕስም።

ማለት 60 ብ 4 ንመቕስም። 15 ደቒቕ የድልዮ፡ ንቀዳማይ መራሒ ሓደ ማይል ንምጕዳዕ።

ስሌት ንካልኣይ መራሒ፡ ነታ ሰዓት፡ ማለት 60 ደቒቕ፡ ብፍጥነት ብዘይ ዜሮ ንመቕስም።

ማለት 60 ብ 6 ንመቕስም። 10 ደቒቕ የድልዮ፡ ንካልኣይ መራሒ ሓደ ማይል ንምጕዳዕ።

ኣብዚ ድማ እቲ ፍልልይ ኣብ መንጎ ክልተ ፍጥነት 5 ደቒቕ ኣብ ጥቕሚ እቲ ካልኣይ መራሒ እዩ፡ እቲ ብፍጥነት 60 ኪ.ሜ. ኣብ ሰዓት ዝዝውር። ማለት 10 ደቒቕ የድልዮ፡ ብኣንጻር እቲ ቀዳማይ መራሒ ብፍጥነት 40 ኪ.ሜ. ኣብ ሰዓት ዝዝውር፡ ንኡ 15 ደቒቕ የድልዮ ሓደ ማይል ንምጕዳዕ።