እቲ ጭንጭንን ናይ አካል ግፊት (Stress) ይፈጥር እንተ ሰብ ኣብ ዘይተንከሰ ሁኔታታት እንተ ተገበረ፣ እቲ ይክኣል ክዕብየ ኣይትኽእልን። እንተ ሰብ ኣብ ነገር ክብል እንተ ፈልጦ እና ይሓዘ፣ ትኩረቱ ይሕስን እና ንምንባር ትክክለኛ ውሳኔ ይግባእ ኣይትኽእልን፣ እዚ ንሰብ ዝተኸፈነ ጉዳይ እዩ።

ኣብ ሁኔታታት ፍርሒ ወይ ጭንጭን

እቲ አካል ብዙሕ ንዕቀት ናይ ኬሚካል እቲ ኮርቲዞል፣ ኣድሬናሊንን ናይ ኖርኣድሬናሊን ይፍጠር፣ እዚ ይድምቅ ብግዜ ዝበለሐ ናይ ልቢ መተንፈሲ፣ ምውሳድ ናይ ስንብራትን ዝበለሐ ዓብዪ ንዕቀት ኣብ ዕጅ ይፈጥር። እነዚ እቲ ምኽንያታት ንኣካልኻ ንምሕላፍ እና ንምንከላከል ብጣዕሚ ይሓግዙ። እቲ መልሲ ንጭንጭን ምንድነ ይኾን ንኣካልኻ ንምንከላከል እና ንምቕያር ዘለዎ ዝኾነ መንገዲ እዩ። ምሳሌ፦ ኣብ ኣደገኛ ሁኔታታት፣ እቲ ጭንጭን ወይ መርበሕ ይከውን ይኽእል ንሕይወትኻ ንምንከላከል፣ ወይ ንምንዳይ ትኽእል ትሕለፍ እና ኣብ ምንከላከል ክትሕይወት። ግን እንተ ጭንጭን ብዙሕ እንተ ኾይኑ ኣብ መደብ ሕድሕድ እና ኣዝዩ ንስኻ ይኸውን ይኽእል፣ እቲ ቀላል ጭንጭን ይተሓብብ እና ኣድማሱ ኣደገኛ እንዳለ ይኽእል። እዚ ክስተት ኣብ አካልኻ ዝገብር እና ኣይኮነን ንትኩረት ብትኽክል፣ ምናልባት ብበሽታ ትበሃል፣ እንተስ ምኽንያቱ ጭንጭን እና ትግፊት ኣይትርእዩ።

እቲ ትንሽ ጭንጭን ይምህር ንመንኮራኩር እንታይ ይግባእ።

እቲ ትንሽ ጭንጭን ንመንኮራኩር ይግባእ፣ ግን ብዙሕ ሰባት ብጭንጭን ይሕስኑ። እንተ ሰብ ትንሽ እንተ ተጭንጭነ፣ ትኩረቱ ይበዝሕ እና ንኣደገኛ ይቕርብ ወይ ስሕተታት ክወስድ ኣይፍልጥን። ግን እንተ ብዙሕ ጭንጭን ተኸበረ፣ ንስኻ ዝነበርካዮ መንገዲ ክውስድ ይኽእል፣ እና ዝተዛረብካ እንታይ ክትገብር ኣይትትዕዘብን።

እቲ ኣካል እንታይ ይተሃይሱ ኣብ ግፊትን ጭንጭንን?

• ምምሕራም ናይ ጡንቻት።
• ናይ ደም ግፊት ይድምቕ።
• መተንፈሲ ይበዝሕ።
• ዕረፍቲ ችግር።
• ምቅላስ ናይ ምግቢ ይሕስን።
• ድኻምነት።
• ዘይንተንክስ ናይ መንክራብ ስርዓት።
• ናይ ልቢ መተንፈሲ ይድምቕ።
• እቲ ንግድ ወይ እቲ ምሕላፍ ኣይኮነን።
• ምምሕራም ናይ ነርቭ ስርዓት።
• ምትሕባስ ወይ እቲ ዝተሓዘ ሕልው ይብልህ።

እቲ ጭንጭን ኣይኮነን ንኣካል ብትክክል ይኣትው፣ እቲ መንገዲ ንክትካብ እንታይ ክትገብር እዩ ዝያዳ። እንተ ኣካል ብብርቱዕ እና ኣደገኛ ምላሽ ይህልፍ፣ ዝተሳተፈ እውን ንበሽታት ልቢን ሕዋሳትን ይኽእል።

እቲ ምልክታት ናይ ጭንጭንን ግፊትን:

እቲ ምልክታት ጭንጭን ንኣካልኻ፣ ንሕልውኻ ወይ ንባህሪኻ ይኣትዉ።

መድሓኒት ንጭንጭንን እንታይ ክትገብር ከለኻ:

እንተ ምልክታት ጭንጭን ኣለኻ፣ ንዓብይ ዕላማ ተወሳኺ ውሳነ ግበር፣ እና እቲ ጭንጭን ክትሓልፍ።

መንገዲ ሕክምናን እና መንገዲ ንምምሕዳር እቲ ጭንጭን:

1. መደምደም ኣብ ግምት ኣካል ግብሪ።
2. ምትንፋስ ብትክክል ብዙሕ ጊዜ ኣድርግ።
3. ሓዊ ምስ ጸባኦ ንምቕያር።
4. ኣብ መኪና ብትክክል ንድምብ ኣብ ሕዋሳት ጥቓም።
5. ምስማዕ ሙዚቃ ሕዋሳዊ ኣድርግ።
6. ብቕልጡፍ ሕልው ውሳነ ንምውሳድ ኣድርግ።
7. መመገቢ ዘለኻ ጤናዊ ኣድርግ።

ጠቓሚ እዩ ንክትምርሓት እቲ ትክክለኛ መንገዲ ንምንከላከል ጭንጭን፣ እንታይ እንተ ዝተንከላከለ ኣይኮነን።

ምናልባት ትብል ብምርኣይ ቲሊቪዥን፣ ንብረት ድማ ኣብ ኢንተርኔት ወይ ቪዲዮ ጨዋታት ንምቕላዕ እንተ ዝምርሓት እንተ ትብል፣ ግን ብትክክል ዝተለወጠ፣ እዚ ይበዝሕ ጭንጭንኻ ክኸውን ይኽእል።

ንዘለኻ ዝምርሓት መንገዲ ተወሳኺ ግበር፣ እና ንስኻ ንምቕያር ኣይትተው ጭንጭን ይምሕርካ።

ኣይትረሳን፣ እቲ ብዙሕ ግፊትን ጭንጭንን ይሕስን እቲ ኣፈፃፀምኻ።